Saṁdhi Rules
in the context of the Vedas
The Sanskrit word ‘saṁdhi’ in particular means ‘junction’. When two words are uttered in a single breath, this junction creates a harmonization that makes the pronunciation more fluid. The last syllable of the first word thus adopts certain characteristics of the first syllable of the following word. It also happens that the first syllable of the second word changes.
The saṁdhi rules are numerous and sometimes complex. Let us look at a few simple, intuitive or common examples in the Vedic context:
final vowels
final consonants ‘k’, ‘ṭ’, ‘t’
final nasal ‘n’
final nasal ‘m’
pronunciation of final anusvāra ‘ṁ’
final visarga ‘ḥ’
Final vowels
Vowel | Consonant
examples
gaṇa | pati
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
gaṇ
|
a | p
|
ati
|
| | |
|
gaṇ
|
apati
|
|
|
|
|
गण । पति → गणपति
|
namastē | rudra
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
namast
|
ē | r
|
udra
|
| | |
|
namast
|
ē rudra
|
|
|
|
|
नमस्ते । रुद्र → नमस्ते रुद्र
|
Vowel | Similar Vowel
examples
yōgi | indra
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
yōg
|
i | i
|
ndra
|
| | |
|
yōg
|
īndra
|
|
,
|
|
|
योगि । इन्द्र → योगीन्द्र
|
yōgi | īśhvara
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
yōg
|
i | ī
|
śhvara
|
| | |
|
yōg
|
īśhvara
|
|
,
|
|
|
योगि । ईश्वर → योगीश्वर
|
kāla | agni
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
kāl
|
a | a
|
gni
|
| | |
|
kāl
|
āgni
|
|
,
|
|
|
काल । अग्नि → कालाग्नि
|
Vowel | Different Vowel
examples
yōga | indra
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
yōg
|
a | i
|
ndra
|
| | |
|
yōg
|
ēndra
|
|
|
,
|
|
योग । इन्द्र → योगेन्द्र
|
yōga | īśhvara
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
yōg
|
a | ī
|
śhvara
|
| | |
|
yōg
|
ēśhvara
|
|
|
,
|
|
योग । ईश्वर → योगेश्वर
|
mantra | upāsakaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
mantr
|
a | u
|
pāsakaḥa
|
| | |
|
mantr
|
ōpāsakaḥa
|
|
|
,
|
|
मन्त्र । उपासकः → मन्त्रोपासकः
|
mā | uta
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
m
|
ā | u
|
ta
|
| | |
|
m
|
ōta
|
|
|
,
|
|
मा । उत → मोत
|
rudra | ēkādaśhinī
saṁdhi >
| |
| | |
|
a
| |
|
|
rudr
|
a | ē
|
kādaśhinī
|
| | |
|
rudr
|
aikādaśhinī
|
|
|
|
|
रुद्र । एकादशिनी → रुद्रैकादशिनी
|
kṛtāya | ōṣhadhīnām
saṁdhi >
| |
| | |
|
a
| |
|
|
kṛtāy
|
a | ō
|
ṣhadhīnām
|
| | |
|
kṛtāy
|
auṣhadhīnām
|
|
|
|
|
कृताय । ओषधीनाम् → कृतायौषधीनाम्
|
iti | upaniṣhat
saṁdhi >
| |
| | |
|
i
| |
|
|
it
|
i | u
|
paniṣhat
|
| | |
|
it
|
yupaniṣhat
|
|
y
|
|
|
इति । उपनिषत् → इत्युपनिषत्
|
avitrī | avatu
saṁdhi >
| |
| | |
|
ī
| |
|
|
avitr
|
ī | a
|
vatu
|
| | |
|
avitr
|
yavatu
|
|
y
|
|
|
अवित्री । अवतु → अवित्र्यवतु
|
avatu | iti
saṁdhi >
| |
| | |
|
u
| |
|
|
avat
|
u | i
|
ti
|
| | |
|
avat
|
viti
|
|
v
|
|
|
अवतु । इति → अवत्विति
|
astu | āyudhāya
saṁdhi >
| |
| | |
|
u
| |
|
|
ast
|
u | ā
|
yudhāya
|
| | |
|
ast
|
vāyudhāya
|
|
v
|
|
|
अस्तु । आयुधाय → अस्त्वायुधाय
|
nau | adhītam
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
n
|
au | a
|
dhītam
|
| | |
|
n
|
āvadhītam
|
|
āv
|
,
|
|
नौ । अधीतम् → नावधीतम्
|
Final consonants ‘k’, ‘ṭ’, ‘t’
|
|
gut.
|
pal.
|
cer.
|
den.
|
lab.
|
occlusive consonants
|
k
|
ch
|
ṭ
|
t
|
p
|
|
kh
|
chh
|
ṭh
|
th
|
ph
|
|
g
|
j
|
ḍ
|
d
|
b
|
|
gh
|
jh
|
ḍh
|
dh
|
bh
|
|
nasal consonants
|
ṅ
|
ñ
|
ṇ
|
n
|
m
|
|
semi-vowels
|
|
y
|
r
|
l
|
v
|
|
vowels
|
a ā
|
i ī
|
ṛ ṝ
|
ḷ
|
u ū
|
|
|
ē ai
|
|
|
ō au
|
fricative consonants
|
h
|
|
|
|
|
|
|
śh
|
ṣh
|
s
|
|
hard /
soft (ghōṣha)
Consonant | Vowel
examples
virāṭ | ajāyata
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
virā
|
ṭ | a
|
jāyata
|
| | |
|
virā
|
ḍajāyata
|
|
,
|
|
|
विराट् । अजायत → विराडजायत
|
chit | ānanda
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
chi
|
t | ā
|
nanda
|
| | |
|
chi
|
dānanda
|
|
,
|
|
|
चित् । आनन्द → चिदानन्द
|
Consonant | Semi-Vowel
examples
vāk | yajñēna
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
vā
|
k | y
|
ajñēna
|
| | |
|
vā
|
gyañēna
|
|
,
|
|
|
वाक् । यज्ञेन → वाग्यज्ञेन
|
nārāyaṇāt | rudraḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
nārāyaṇā
|
t | r
|
udraḥa
|
| | |
|
nārāyaṇā
|
d rudraḥa
|
|
,
|
|
|
नारायणात् । रुद्रः → नारायणाद् रुद्रः
|
tat | vijñāya
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
|
|
ta
|
t | v
|
ijñāya
|
| | |
|
ta
|
dvijñāya
|
|
,
|
|
|
तत् । विज्ञाय → तद्विज्ञाय
|
Consonant | Nasal Consonant
examples
vāk | mayaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
vā
|
k | m
|
ayaḥa
|
| | |
|
vā
|
ṅmayaḥa
|
|
,
|
|
|
वाक् । मयः → वाङ्मयः
|
bandhanāt | mṛtyōḥo
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
bandhanā
|
t | m
|
ṛtyōḥo
|
| | |
|
bandhanā
|
n mṛtyōḥo
|
|
,
|
|
|
बन्धनात् । मृत्योः → बन्धनान् मृत्योः
|
Consonant | Occlusive Consonant
examples
ṛk | dakṣhiṇaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
ṛ
|
k | d
|
akṣhiṇaḥa
|
| | |
|
ṛ
|
gdakṣhiṇaḥa
|
|
,
|
|
|
ऋक् । दक्षिणः → ऋग्दक्षिणः
|
vāk | pataṅgāya
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
vā
|
k | p
|
ataṅgāya
|
| | |
|
vā
|
k pataṅgāya
|
|
|
|
|
वाक् । पतङ्गाय → वाक् पतङ्गाय
|
ṣhaṭ | triṁśhat
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
ṣha
|
ṭ | t
|
riṁśhat
|
| | |
|
ṣha
|
ṭ triṁśhat
|
|
|
|
|
षट् । त्रिंशत् → षट् त्रिंशत्
|
sat | karma
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
sa
|
t | k
|
arma
|
| | |
|
sa
|
t karma
|
|
|
|
|
सत् । कर्म → सत्कर्म
|
jagat | guru
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
jaga
|
t | g
|
uru
|
| | |
|
jaga
|
dguru
|
|
,
|
|
|
जगत् । गुरु → जगद्गुरु
|
sat | chit
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
sa
|
t | ch
|
it
|
| | |
|
sa
|
chchit
|
|
|
|
|
सत् । चित् → सच्चित्
|
it | jagat
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
i
|
t | j
|
agat
|
| | |
|
i
|
jjagat
|
|
,
|
|
|
इत् । जगत् → इज्जगत्
|
tat | dēva
saṁdhi >
| |
| | |
|
,
| |
,
|
|
ta
|
t | d
|
ēva
|
| | |
|
ta
|
ddēva
|
|
,
|
|
|
तत् । देव → तद्देव
|
Consonant | Fricative Consonant
examples
vāk | hṛdayē
saṁdhi >
| |
| | |
|
, ,
| |
, ,
|
|
vā
|
k | h
|
ṛdayē
|
| | |
|
vā
|
gghṛdayē
|
|
, ,
|
|
वाक् । हृदये → वाग्घृदये
|
yat | śham
saṁdhi >
| |
| | |
|
, ,
| |
, ,
|
|
ya
|
t | śh
|
am
|
| | |
|
ya
|
chchham
|
|
, ,
|
|
यत् । शम् → यच्छम्
|
Final nasal ‘n’
‘n’ | Hard palatal consonant (‘ch’, ‘chh’);
‘n’ becomes ‘ṁ’ (anusvāra) + corresponding sibilant (‘śh’)
examples
| - |
ahīn | cha → ahīṁśhcha |
|
अहीन् । च → अहींश्च |
| - |
tān | chakrē → tāṁśhchakrē |
|
तान् । चक्रे → तांश्चक्रे |
‘n’ | Hard dental consonant (‘t’, ‘th’);
[Rigveda] : ‘n’ remains ‘n’
[Krishna Yajurveda] : ‘n’ becomes ‘ṁ’ + corresponding sibilant (‘s’)
examples
| - |
paśhūn | tān → paśhūn tān [Rigveda] |
|
पशून् । तान् → पशून् तान् |
| - |
paśhūn | tān → paśhūṁstān [Krishna Yajurveda] |
|
पशून् । तान् → पशूंस्तान् |
‘n’ | Soft palatal, cerebral or dental consonant, or ‘l’; ‘n’ becomes ‘ṁ’
examples
| - |
sarvān | jambhayan → sarvāṁ jambhayan |
|
सर्वान् । जम्भयन् → सर्वंजम्भयन् |
| - |
asmān | lōka → asmāṁ lōka |
|
अस्मान् । लोक → अस्मांलोक |
‘n’ | ‘sh’ becomes ‘ñ chh’
examples
| - |
śhṛṇvan | śhṛṇvan → śhṛṇvañ chhṛṇvan |
|
शृण्वन् । शृण्वन् → शृण्वञ्छृण्वन् |
‘n’ | Other consonant; ‘n’ remains ‘n’
examples
| - |
vīrān | mā → vīrān mā |
|
वीरान् । मा → वीरान्मा |
| - |
kāmān | kāma → kāmān kāma |
|
कामान् । काम → कामान्काम |
‘n’ | Voyelle; ‘n’ remains ‘n’
exemples
| - |
bhagavān | ayam → bhagavānayam |
|
भगवान् । अयम् → भगवानयम् |
‘n’ | Vowel; ‘n’ becomes ‘nn’
examples
| - |
śhṛṇvan | ūtibhiḥi → śhṛṇvannūtibhiḥi |
|
शृण्वन् । ऊतिभिः → शृण्वन्नूतिभिः |
| - |
asmin | anāturam → asminnanāturam |
|
अस्मिन् । अनातुरम् → अस्मिन्ननातुरम् |
‘n’ | Vowel; ‘n’ becomes ‘ṁ’
examples
| - |
bāṇavān | uta → bānavāṁ uta |
|
बाणवान् । उत → बाणवां उत |
| - |
lōkān | akalpayan → lōkāṁ akalpayan |
|
लोकान् । अकल्पयन् → लोकां अकल्पयन् |
Final nasal ‘m’
‘m’ | Vowel; ‘m’ remains ‘m’
examples
| - |
aham | amṛtē → ahamamṛtē |
|
अहम् । अमृते → अहममृते |
| - |
dhīnām | avitrī → dhīnāmavitrī |
|
धीनाम् । अवित्री → धीनामवित्री |
‘m’ | Consonant; ‘m’ becomes ‘ṁ’
examples
| - |
gaṇānām | tvā → gaṇānāṁ tvā |
|
गणानाम् । त्वा → गणानां त्वा |
| - |
gaṇapatim | havāmahē → gaṇapatiṁ havāmahē |
|
गणपतिम् । हवामहे → गणपतिं हवामहे |
Pronunciation of final anusvāra ‘ṁ’
The anusvāra ‘ṁ’ is basically a flow of air through the nose, without any guttural, palatal, cerebral, dental or labial influence. It is a pure nasal sound.
‘ṁ’ followed by a nasal or occlusive consonant, or by ‘y’; ‘ṁ’ becomes the nasal sound of the consonant series, or of ‘y’
examples
|
|
gut.
|
pal.
|
cer.
|
den.
|
lab.
|
occlusive consonants
|
k
|
ch
|
ṭ
|
t
|
p
|
|
kh
|
chh
|
ṭh
|
th
|
ph
|
|
g
|
j
|
ḍ
|
d
|
b
|
|
gh
|
jh
|
ḍh
|
dh
|
bh
|
|
nasal consonants
|
ṅ
|
ñ
|
ṇ
|
n
|
m
|
|
semi-vowels
|
|
y
|
r
|
l
|
v
|
|
vowels
|
a ā
|
i ī
|
ṛ ṝ
|
ḷ
|
u ū
|
|
|
ē ai
|
|
|
ō au
|
fricative consonants
|
h
|
|
|
|
|
|
|
śh
|
ṣh
|
s
|
|
kaviṁ kavīnām
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
kavi
|
ṁ k
|
avīnām
|
| | |
|
kavi
|
ṅ kavīnām
|
|
,
|
|
|
कविं कवीनाम् → कविङ् कवीनाम्
|
puruṣhaṁ jagat
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
puruṣha
|
ṁ j
|
agat
|
| | |
|
puruṣha
|
ñ jagat
|
|
,
|
|
|
पुरुषं जगत् → पुरुषञ् जगत्
|
vijyaṁ dhanuḥu
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
vijya
|
ṁ dh
|
anuḥu
|
| | |
|
vijya
|
n dhanuḥu
|
|
,
|
|
|
विज्यं धनुः → विज्यन् धनुः
|
śhalyānāṁ mukhā
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
śhalyānā
|
ṁ m
|
ukhā
|
| | |
|
śhalyānā
|
m mukhā
|
|
,
|
|
|
शल्यानां मुखा → शल्यानाम् मुखा
|
tryambakaṁ yajāmahē
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
tryambaka
|
ṁ y
|
ajāmahē
|
| | |
|
tryambaka
|
ñ yajāmahē
|
|
,
|
|
|
त्र्यम्बकं यजामहे → त्र्यम्बकञ् यजामहे
|
‘ṁ’ followed by ‘l’ or ‘v’; ‘ṁ’ remains ‘ṁ’. Before ‘v’, it becomes a nasal ‘v’; before ‘l’, it becomes a nasal ‘l’. In both cases, ‘ṁ’ can also be uttered as a ‘m’.
examples
| - |
utainaṁ viśhvā → utainaṁ viśhvā |
|
उतैनं विश्वा → उतैनं विश्वा |
| - |
vaiṣhṇavīṁ lōkaḥa → vaiṣhṇavīṁ lōkaḥa |
|
वैष्णवीं लोकः → वैष्णवीं लोकः |
‘ṁ’ followed by a vowel [Rigveda]; ‘ṁ’ becomes ‘’ (long pure nasal sound)
examples
| - |
dēvāṁ ēha → dēvā ēha |
|
देवां एह → देवाँ एह |
| - |
madhumāṁ astu → madhumā astu |
|
मधुमां अस्तु → मधुमाँ अस्तु |
‘ṁ’ followed by ‘r’ or by a fricative (‘śh’, ‘ṣh’, ‘s’, ‘h’) [Rigveda];
‘ṁ’ remains ‘ṁ’ (pure nasal sound) but may also be uttered as ‘m’
examples
| - |
ahaṁ rudrēbhiḥi → ahaṁ rudrēbhiḥi |
|
अहं रुद्रेभिः → अहं रुद्रेभिः |
| - |
ayaṁ śhiva → ayaṁ śhiva |
|
अयं शिव → अयं शिव |
| - |
gaṇapatiṁ havāmahē → gaṇapatiṁ havāmahē |
|
गणपतिं हवामहे → गणपतिं हवामहे |
exception: ‘ṁ’ + ‘śhch’ → ‘śhcha’
| - |
tāṁśhchakrē → tāśhchakrē |
|
तांश्चक्रे → ताँश्चक्रे |
‘ṁ’ followed by a vowel, or by ‘r’ [Krishna Yajurveda];
‘ṁ’ becomes ‘gm’
examples
| - |
lōkāṁ akalpayan → lōkāgm akalpayan |
|
लोकां अकल्पयन् → लोका अकल्पयन् |
| - |
imāṁ rudrāya → imāgm rudrāya |
|
इमां रुद्राय → इमा रुद्राय |
‘ṁ’ followed by a fricative (‘śh’, ‘ṣh’, ‘s’, ‘h’) + vowel [Krishna Yajurveda];
‘ṁ’ becomes ‘gm’ examples
ṛtaṁ satyam
saṁdhi >
| |
| | |
|
anusvāra
| |
+
|
|
ṛta
|
ṁ sa
|
tyam
|
| | |
|
ṛta
|
gm satyam
|
|
|
|
|
ऋतं सत्यम् → ऋत सत्यम्
|
gaṇapatiṁ havāmahē
saṁdhi >
| |
| | |
|
anusvāra
| |
+
|
|
gaṇapati
|
ṁ ha
|
vāmahē
|
| | |
|
gaṇapati
|
gm havāmahē
|
|
|
|
|
गणपतिं हवामहे → गणपति हवामहे
|
long vowel + ‘ṁ’ + fricative + (semi-)consonant [Krishna Yajurveda];
‘ṁ’ becomes ‘ge’ examples
paśhūṁstān
saṁdhi >
| |
| | |
|
+ ‘ṁ’
| |
+
|
|
paśh
|
ūṁ st
|
ān
|
| | |
|
paśhū
|
gestān
|
|
|
|
|
पशूंस्तान् → पशूस्तान्
|
ahīṁśhcha
saṁdhi >
| |
| | |
|
+ ‘ṁ’
| |
+
|
|
ah
|
īṁ śhch
|
a
|
| | |
|
ahī
|
geśhcha
|
|
|
|
|
अहींश्च → अहीश्च
|
short vowel + ‘ṁ’ + fricative + (semi-)consonant [Krishna Yajurveda];
‘ṁ’ becomes ‘gge’ examples
priyaṁ śhraddhē
saṁdhi >
| |
| | |
|
+ anusvāra ‘ṁ’
| |
‘śh’ + ‘r’
|
|
priy
|
aṁ śhr
|
addhē
|
| | |
|
priya
|
ggeśhraddhē
|
|
|
|
|
प्रियं श्रद्धे → प्रियश्रद्धे
|
pāṅktaṁ spṛṇōti
saṁdhi >
| |
| | |
|
+ ‘ṁ’
| |
+
|
|
pāṅkt
|
aṁ sp
|
ṛṇōti
|
| | |
|
pāṅkta
|
ggespṛṇōti
|
|
|
|
|
पाङ्क्तं स्पृणोति → पाङ्क्तस्पृणोति
|
Visarga ‘ḥ’ final
The visarga ‘ḥ’ is basically an expulsion of air through the mouth, without any guttural, palatal, cerebral, dental or labial influence.
‘ḥ’ followed by a hard consonant;
‘ḥ’ becomes the hard fricative related to the consonant examples
|
hard consonants
|
gut.
|
pal.
|
cer.
|
den.
|
lab.
|
occlusive consonants
|
k
|
ch
|
ṭ
|
t
|
p
|
|
kh
|
chh
|
ṭh
|
th
|
ph
|
|
g
|
j
|
ḍ
|
d
|
b
|
|
gh
|
jh
|
ḍh
|
dh
|
bh
|
|
nasal consonants
|
ṅ
|
ñ
|
ṇ
|
n
|
m
|
|
semi-vowels
|
|
y
|
r
|
l
|
v
|
|
vowels
|
a ā
|
i ī
|
ṛ ṝ
|
ḷ
|
u ū
|
|
|
ē ai
|
|
|
ō au
|
fricative consonants
|
h
|
|
|
|
|
|
|
śh
|
ṣh
|
s
|
|
|
|
|
related hard fricatives
|
[hk]
|
śh
|
ṣh
|
s
|
[fp]
|
dhanuḥu | kapardinaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
dhanu
|
ḥu | k
|
apardinaḥa
|
| | |
|
dhanu
|
[hk] kapardinaḥa
|
|
,
|
|
|
धनुः । कपर्दिनः → धनुः कपर्दिनः
|
namaḥa | śhivāya
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
nama
|
ḥa | śh
|
ivāya
|
| | |
|
nama
|
śh shivāya
|
|
,
|
|
|
नमः । शिवाय → नमश् शिवाय
|
tannaḥa | ṣhaṇmukhaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
tanna
|
ḥa | ṣh
|
aṇmukhaḥa
|
| | |
|
tanna
|
ṣh ṣhaṇmukhaḥa
|
|
,
|
|
|
तन्नः । षण्मुखः → तन्नष् षण्मुखः
|
yajuḥu | tasmāt
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
yaju
|
ḥu | t
|
asmāt
|
| | |
|
yaju
|
s tasmāt
|
|
,
|
|
|
यजुः । तस्मात् → यजुस् तस्मात्
|
nānyaḥa | panthāḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
nānya
|
ḥa | p
|
anthāḥa
|
| | |
|
nānya
|
[fp] panthāḥa
|
|
,
|
|
|
नान्यः । पन्थाः → नान्यः पन्थाः
|
‘ḥ’ followed by ‘kṣh’; ‘ḥ’ remains ‘ḥ’, followed by a pause examples
namaḥa | kṣhattṛbhyaḥa
saṁdhi >
| |
| | |
|
| |
|
|
nama
|
ḥa | kṣh
|
attṛbhyaḥa
|
| | |
|
nama
|
ḥa , kṣhattṛbhyaḥa
|
|
|
+
|
|
नमः । क्षत्तृभ्यः → नमः , क्षत्तृभ्यः
|
‘aḥa’ followed by ‘a’ or by a soft (semi-)consonant; ‘ḥ’ becomes ‘ō’ examples
|
soft consonants and ‘a’
|
gut.
|
pal.
|
cer.
|
den.
|
lab.
|
occlusive consonants
|
k
|
ch
|
ṭ
|
t
|
p
|
|
kh
|
chh
|
ṭh
|
th
|
ph
|
|
g
|
j
|
ḍ
|
d
|
b
|
|
gh
|
jh
|
ḍh
|
dh
|
bh
|
|
nasal consonants
|
ṅ
|
ñ
|
ṇ
|
n
|
m
|
|
semi-consonants
|
|
y
|
r
|
l
|
v
|
|
vowels
|
a ā
|
i ī
|
ṛ ṝ
|
ḷ
|
u ū
|
|
|
ē ai
|
|
|
ō au
|
fricative consonants
|
h
|
|
|
|
|
|
|
śh
|
ṣh
|
s
|
|
| - |
tannaḥa | agniḥi → tannō agniḥi |
|
तन्नः । अग्निः → तन्नो अग्निः |
| - |
namaḥa | hiraṇyabāhavē → namō hiraṇyabāhavē |
|
नमः । हिरण्यबाहवे → नमो हिरण्यबाहवे |
| - |
naḥa | rudraḥa → nō rudraḥa |
|
नः । रुद्रः → नो रुद्रः |
‘aḥa’ followed by a vowel other than ‘a’; ‘aḥa’ becomes ‘a’ examples
| - |
namaḥa | iriṇyāya → nama iriṇyāya |
|
नमः । इरिण्याय → नम इरिण्याय |
| - |
namaḥa | āśhavē → nama āśhavē |
|
नमः । आशवे → नम आशवे |
‘āḥa’ followed by a ghōṣha; ‘āḥa’ becomes ‘ā’ examples
| - |
devāḥa | ayajanta → devā ayajanta |
|
देवाः । अयजन्त → देवा अयजन्त |
| - |
tāḥa | bhagavaḥa → tā bhagavaḥa |
|
ताः । भगवः → ता भगवः |
‘ḥ’ (other than ‘aḥa’ and ‘āḥa’) followed by a ghōṣha; ‘ḥ’ becomes ‘r’ examples
|
ghōṣha (soft)
|
gut.
|
pal.
|
cer.
|
den.
|
lab.
|
occlusive consonants
|
k
|
ch
|
ṭ
|
t
|
p
|
|
kh
|
chh
|
ṭh
|
th
|
ph
|
|
g
|
j
|
ḍ
|
d
|
b
|
|
gh
|
jh
|
ḍh
|
dh
|
bh
|
|
nasal consonants
|
ṅ
|
ñ
|
ṇ
|
n
|
m
|
|
semi-vowels
|
|
y
|
r
|
l
|
v
|
|
vowels
|
a ā
|
i ī
|
ṛ ṝ
|
ḷ
|
u ū
|
|
|
ē ai
|
|
|
ō au
|
fricative consonants
|
h
|
|
|
|
|
|
|
śh
|
ṣh
|
s
|
|
| - |
svastiḥi | astu → svastirastu |
|
स्वस्तिः । अस्तु → स्वस्तिरस्तु |
| - |
bhūḥu | bhuvaḥa → bhūr bhuvaḥa |
|
भूः । भुवः → भूर् भुवः |
| - |
bṛhaspatiḥi | dadhātu → bṛhaspatir dadhātu |
|
बृहस्पतिः । दधातु → बृहस्पतिर् दधातु |
| - |
chatuḥu | hastam → chatur hastam |
|
चतुः । हस्तम् → चतुर् हस्तम् |
top ↑